"Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa dəyişikliklər və əlavələr edilməsi barədə AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASININ Q A N U N U
"Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında"
Azərbaycan Respublikasının Qanununa dəyişikliklər
və əlavələr edilməsi barədə
AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ
Q A N U N U
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qərara alır:
I. "Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2000-ci il, № 1, maddə 19; 2001-ci il, № 12, maddə 736; 2004-cü il, № 2, maddə 57, № 3, maddə 133) aşağıdakı dəyişikliklər və əlavələr edilsin:
1. 1-ci maddənin II hissəsində "Vəkillər öz fəaliyyətini" sözləri "Vəkillik" sözü ilə, 1-ci maddənin II hissəsində "həyata keçirirlər" sözləri "fəaliyyət göstərir" sözləri ilə, 2-ci maddənin I hissəsində "aktlarından" sözü "aktlarından, habelə Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdən" sözləri ilə, 3-cü maddənin adında və mətnində "Vəkillik fəaliyyətinin" sözləri "Vəkilliyin" sözü ilə, 4-cü maddənin adında "fəaliyyətinin əsasları" sözləri "fəaliyyəti" sözü ilə, 5-ci maddənin
2. 12-ci maddənin 4-cü abzasının əvvəlinə "bu Qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada" sözləri, 13-cü maddənin I hissəsində "namizədlərin" sözündən sonra "bu Qanunda nəzərdə tutulmuş tələblərə uyğunluğu və" sözləri, 14-cü maddənin I hissəsində "vəkil vəzifələrimi" sözlərindən sonra "müstəqil olaraq" sözləri əlavə edilsin.
3. 1-ci maddənin adından və I hissəsindən "fəaliyyəti" sözü, 5-ci maddənin IV hissəsindən ikinci cümlə, 8-ci maddənin II hissəsindən "və fiziki" sözləri, 12-ci maddənin 8-ci abzasından "və məhkəmə təcrübəsinə dair ümumiləşdirmə işini" sözləri, 15-ci maddənin I hissəsindən "peşə vəzifələrini həyata keçirərkən" sözləri, habelə 4-cü maddəyə aid olan qeyd, 10-cu maddənin II hissəsinin 2-5-ci abzasları və 22-ci maddənin VI hissəsinin 5-ci abzası çıxarılsın.
4. 1-ci maddənin
"Vəkilliyin əsaslarını aşağıdakılar təşkil edir:".
5. 1-ci maddənin
"vəkillərin hüquqlarının bərabərliyi;
özünüidarəetmə, vəkillər və vəkillik fəaliyyətinə dair məsələlər üzrə müstəqil qərar qəbul edilməsi.".
6. 4-cü maddənin II hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"Cinayət işləri üzrə şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiəsi, mülki işlər üzrə kasasiya (əlavə kasasiya) şikayəti vermiş şəxsin Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsində təmsil edilməsi, habelə hüquq və azadlıqlarının pozulması ilə bağlı şikayət vermiş ərizəçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsində təmsil edilməsi vəkillik fəaliyyətinin müstəsna dairəsidir.".
7. 4-cü maddənin
"Vəkillər hüquqi yardımın göstərilməsi ilə bağlı aşağıdakı məsələlərdə iştirak edirlər:".
8. 8-ci maddənin I hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"Ali hüquq təhsilli, hüquqşünas ixtisası üzrə üç ildən az olmayaraq iş stajı olan və ya elmi və pedaqoji təhsil müəssisələrində hüquq sahəsində üç ildən az olmayan müddətdə fəaliyyət göstərən, İxtisas Komissiyasında peşə yararlılığının müəyyən edilməsi məqsədi ilə yazılı testdən və şifahi müsahibədən ibarət olan ixtisas imtahanını müvəffəqiyyətlə vermiş şəxs bu maddənin II hissəsində göstərilən hallara zidd olmamaq şərti ilə vəkil ola bilər.".
9. 9-cu maddənin IV hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin ümumi yığıncağı (konfransı) və Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti Vəkillər Kollegiyasının orqanlarıdır.".
10. 10-cu maddənin I hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"Vəkillər Kollegiyasının Nizamnaməsini, İntizam Komissiyasının Əsasnaməsini, İxtisas Komissiyasının Əsasnaməsini qəbul etmək, onlara əlavə və dəyişikliklər etmək, Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin sədrini, sədr müavinlərini və digər üzvlərini, İntizam Komissiyasının sədrini və üzvlərini seçmək Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin ümumi yığıncağının müstəsna səlahiyyətidir. Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin sayı mindən çox olarsa, Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin ümumi yığıncağının səlahiyyətləri Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin konfransı tərəfindən həyata keçirilə bilər.".
11. 10-cu maddənin
"Vəkillər Kollegiyasının ümumi yığıncağı üç ildə bir dəfədən az olmayaraq Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti tərəfindən çağırılır. Zərurət olduqda isə Vəkillər Kollegiyasının növbədənkənar ümumi yığıncağı iki ildə bir dəfədən çox olmamaq şərti ilə Vəkillər Kollegiyasının üzvlərinin üçdə birinin tələbi əsasında çağırıla bilər. Vəkillər Kollegiyasının ümumi yığıncağı çağırıldıqda Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti bir ay ərzində onun təşkilini və keçirilməsini təmin edir.".
12. 13-cü maddənin II hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"İxtisas Komissiyası beş vəkil, üç hakim və üç hüquqşünas alimdən, ümumilikdə isə on bir üzvdən ibarət tərkibdə fəaliyyət göstərir.".
13. 16-cı maddənin
"Vəkilin mülki və ya cinayət işləri üzrə müvafiq olaraq nümayəndə və müdafiəçi qismində iştirakını istisna edən hallar Azərbaycan Respublikasının prosessual qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir.".
14. 22-ci maddənin VI hissəsinin birinci abzası aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"İntizam Komissiyasının rəyi əsasında Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti tərəfindən vəkilə aşağıdakı intizam tənbehləri tətbiq edilə bilər:".
15. 7-ci maddənin
"Vəkil tutulduqda və ya onun cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi barədə qərar qəbul edildikdə bu barədə dərhal Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroruna və Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinə məlumat verilməlidir.".
16. 8-ci maddənin I hissəsinə aşağıdakı cümlələr əlavə edilsin:
"Əvvəllər müvafiq ixtisas imtahanını müvəffəqiyyətlə vermiş vəkillər və hakimlər göstərilən testi vermədən vəkil ola bilərlər. Hüquq elmləri doktoru alimlik dərəcəsi olan şəxslər, habelə əvvəllər Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin hakimi, apelyasiya və kasasiya instansiyası məhkəmələrinin sədri vəzifəsində işləmiş şəxslər göstərilən testi vermədən və şifahi müsahibədən keçmədən vəkil ola bilərlər.".
17. 8-ci maddənin
"Vəkil dövlət qulluğuna qəbul edildikdə onun vəkillik fəaliyyəti dövlət qulluğundan azad olunanadək dayandırılır.".
18. 16-cı maddənin II hissəsinə aşağıdakı cümlələr əlavə edilsin:
"Müdafiə edilən və ya təmsil edilən şəxslər qarşısındakı məsuliyyətinə zəmanət vermək məqsədi ilə vəkillərin sığorta bank hesabı yaradılır. Hər bir vəkil hər ay həmin hesaba aylıq gəlirinin 2 faizini keçirir. Hər hansı vəkil tərəfindən vurulmuş ziyanın ödənilməsi üçün onun vəsaiti kifayət etmədikdə məhkəmə qərarına əsasən vəkillərin sığorta bank hesabı vəsaitindən istifadə edilir. Belə hallarda Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti Azərbaycan Respublikasının mülki qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada sığorta bank hesabından ödənilmiş vəsaiti ziyan vurmuş vəkildən tələb etməlidir.".
19. 19-cu maddənin
"Aztəminatlı şəxslərə hüquqi yardımın göstərilməsinə görə vəkilə dövlət hesabına ödənilən hüquqi yardım haqqının məbləği və ödənilməsi qaydası Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən olunur.".
20. 1-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda IV hissə əlavə edilsin:
"IV. Vəkillik fəaliyyəti vəkillərin müxtəlif məhkəmə instansiyalarına buraxılma dərəcələrinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Peşə yararlılığının müəyyən edilməsi məqsədi ilə ixtisas imtahanını müvəffəqiyyətlə vermiş şəxslər hüquqi yardım göstərmək üçün Azərbaycan Respublikasının ərazisindəki bütün birinci və apelyasiya instansiyası məhkəmələrində həyata keçirilən müvafiq icraatlara buraxılırlar. Öz arzusu əsasında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsində və Ali Məhkəməsində həyata keçirilən icraatlara buraxılmasının mümkünlüyünün müəyyən edilməsi məqsədi ilə əlavə ixtisas imtahanını müvəffəqiyyətlə vermiş vəkillər isə hüquqi yardım göstərmək üçün müvafiq məhkəmələrdə həyata keçirilən icraatlara da buraxılırlar.".
21. 7-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda V hissə əlavə edilsin:
"V. Vəkillərin müdafiəsinin və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi "Cinayət prosesində iştirak edən şəxslərin dövlət müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun müddəalarına müvafiq olaraq həyata keçirilir.".
22. 8-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda IV hissə əlavə edilsin:
"IV. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada vəkil statusunu əldə etməmiş şəxs tərəfindən vəkil adından qanunsuz istifadə olunması Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur.".
23. 10-cu maddəyə aşağıdakı məzmunda IV hissə əlavə edilsin:
"IV. Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin konfransı təmsilçilik normaları əsasında və bu maddənin I və II hissələrində nəzərdə tutulmuş səlahiyyətlər daxilində keçirilir. Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin konfransının çağırılma və keçirilmə qaydası Vəkillər Kollegiyasının Nizamnaməsi ilə müəyyən olunur.".
24. 11-ci maddənin I-
"I. Üç ildən az olmayan müddət ərzində vəkil işləmiş, Vəkillər Kollegiyasının üzvləri arasında nüfuza malik olan və seçkilər gününədək intizam tənbehi olmayan şəxslər Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin sədri, sədr müavinləri və digər üzvləri seçilə bilərlər.".
25. 11-ci maddənin II hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"Rəyasət Heyətinin sədri, sədr müavinləri və digər üzvləri Vəkillər Kollegiyası üzvlərinin ümumi yığıncağında gizli səsvermə yolu ilə sadə səs çoxluğu ilə beş il müddətinə seçilirlər. Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin sədri və sədr müavinləri eyni zamanda müvafiq olaraq Vəkillər Kollegiyasının sədri və onun müavinləri hesab olunurlar. Heç kəs iki dəfədən artıq təkrarən Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin sədri seçilə bilməz.".
26. 11-ci maddənin
a) 3-cü abzasda "və ondan xaric olunma məsələlərini həll edir;" sözləri "olunma məsələsini həll edir, bu Qanunun 23-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada vəkillik fəaliyyətinə xitam verilməsi ilə bağlı səlahiyyətlərini həyata keçirir, vəkil reyestrini aparır;" sözləri ilə əvəz edilsin;
b) 6-ci absazda "qaydalarını" sözündən sonra "və onun keçirilməsinin dövriliyini" sözləri əlavə edilsin;
c) 8-ci və 9-cu absazlar aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"vəkillər haqqında intizam icraatı başlayır;
vəkillər arasında qanunvericilik və məhkəmə təcrübəsi sahəsində məlumatlandırma işinin aparılmasını təşkil edir;".
ç) 10-cu absazda "təsdiq edir" sözlərindən sonra "və bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər məsələləri həll edir" sözləri əlavə edilsin;
27. 17-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda VI hissə əlavə edilsin:
"VI. Bu maddənin IV və V hissələrində vəkillər üçün nəzərdə tutulmuş təminatlardan başqa digər təminatlar Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir.".
28. 22-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda VIII hissə əlavə edilsin:
"VIII. Vəkillər Kollegiyasından xaric edilməyə səbəb ola biləcək əsaslar olduqda İntizam Komissiyasının rəyi əsasında Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti məsələnin həlli üçün məhkəməyə müraciət edərək həmin məsələ ilə bağlı məhkəmə qərarı qanuni qüvvəyə minənədək vəkilin fəaliyyətini dayandıra bilər.".
29. 23-cü maddənin mətni I hissə hesab edilsin və maddəyə aşağıdakı məzmunda II hissə əlavə edilsin:
"II. Vəkillərin fəaliyyətinə Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin qərarı ilə xitam verilir. Bu maddənin I hissəsinin 7-ci və 9-cu abzaslarında nəzərdə tutulmuş hallarda vəkillərin fəaliyyətinə xitam verilməsi yalnız vəkilin Kollegiyadan xaric olunması barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında həyata keçirilə bilər.".
30. Qanuna aşağıdakı məzmunda 8-1-ci maddə əlavə edilsin:
" Maddə 8-1. Vəkilin köməkçisi
I. Ali hüquq təhsilli Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı vəkilin köməkçisi ola bilər.
II. Vəkilin köməkçisi vəkillik fəaliyyətini həyata keçirmək üçün Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun vəkil (vəkillər) tərəfindən yaradılmış vəkil qurumları ilə, bu fəaliyyət fərdi qaydada həyata keçirildikdə isə vəkillə Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin müəyyən etdiyi formada və qaydada bağlanmış əmək müqaviləsinə əsasən fəaliyyət göstərir. Vəkil köməkçisinin əmək haqqı həmin müqaviləni bağlamış vəkil qurumunun və ya vəkilin hesabına verilir.
IV. Vəkilin köməkçisi vəkillik sirrini qorumalı, habelə vəkillərin davranış qaydalarına riayət etməlidir.".
31. Qanunun Keçid müddəaları aşağıdakı redaksiyada verilsin:
"I. Bu Qanunun Keçid müddəalarının qüvvəyə mindiyi günədək mövcud olan Vəkillər Kollegiyasının üzvü olan şəxslərin və pullu hüquqi xidmət göstərmək üçün xüsusi razılığı (lisenziyası) olan şəxslərin, vəkilliyə namizədlər üçün tələblərə cavab vermək şərti ilə, peşə yararlılığının müəyyən edilməsi məqsədi ilə ixtisas imtahanını vermədən yeni Vəkillər Kollegiyasını təsis etmək hüququ tanınır. Bu şəxslərin mülki və cinayət işləri, inzibati xətalara dair işlər, habelə iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə birinci və apelyasiya instansiyası məhkəmələrindəki icraatlarda iştirak etmək hüququ saxlanılır. Belə hüquq həmçinin bu Qanunun Keçid müddəalarının V hissəsində nəzərdə tutulmuş müddət daxilində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsində və Ali Məhkəməsində aparılan məhkəmə icraatlarına şamil olunur. Bu müddət qurtaranadək müvafiq məhkəmə icraatında göstərilən şəxslərin iştirakı olubsa, həmin iştirak icraat üzrə işə baxılması başa çatanadək davam edir.
II. Bu Qanunun Keçid müddəalarının qüvvəyə mindiyi gündən üç ay müddətində yeni Vəkillər Kollegiyasını təsis etmək hüququ tanınmış şəxslərin ən azı üçdə ikisinin iştirakı ilə yeni Vəkillər Kollegiyasının təsis yığıncağı keçirilir, yığıncaq iştirakçılarının sadə səs çoxluğu ilə həmin Kollegiya təsis olunur, onun Rəyasət Heyətinin sədri, sədr müavinləri və digər üzvləri seçilir və İntizam Komissiyası yaradılır.
IV. Yeni Vəkillər Kollegiyasının təsis yığıncağı keçirildikdən sonra:
Yeni Vəkillər Kollegiyası, onun Rəyasət Heyəti və İntizam Komissiyası fəaliyyətə başlamış hesab edilir, bu Qanunun Keçid müddəalarının qüvvəyə mindiyi günədək mövcud olan Vəkillər Kollegiyasının fəaliyyətinə isə xitam verilir;
20 gün müddətində bu Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada vəkillərin andiçmə mərasimi keçirilir. Bu Qanunun Keçid müddəalarının I hissəsində nəzərdə tutulmuş şəxslər Vəkillər Kollegiyasının üzvləri adlandırılır və bu Qanunla müəyyən olunmuş vəkil statusunu əldə edirlər.
V. Yeni Vəkillər Kollegiyasının təsis yığıncağının keçirilməsi tarixindən üç ay müddətində:
vəkil olmaq arzusunda olan şəxslər üçün peşə yararlılığının müəyyən edilməsi məqsədi ilə ixtisas imtahanı keçirilir;
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsində və Ali Məhkəməsində həyata keçirilən icraatlara buraxılmasının mümkünlüyünün müəyyən edilməsi məqsədi ilə vəkillər üçün əlavə ixtisas imtahanı keçirilir.
VI. Bu Qanunun Keçid müddəaları qüvvəyə mindiyi günədək mövcud olan Vəkillər Kollegiyasının bütün hüquq və vəzifələri, mülkiyyətində və istifadəsində olan əmlak yeni yaranmış Vəkillər Kollegiyasına keçir.
II. Bu Qanun dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir. "Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun yeni redaksiyada olan Keçid müddəaları bu Qanunun qüvvəyə mindiyi gündən qüvvəyə minir.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 11 iyun 2004-cü il
№ 689-IIQD

